Als ZZP'er of IB-ondernemer met een eenmanszaak of VOF heb je twee routes: de auto op de balans van de onderneming, of privé met €0,23/km aftrek op de winst. De rekensom heeft drie elementen die werknemers niet hebben: bijtelling op winst (niet op loon), btw-correctie van 2,7 procent per jaar, en de KIA-vraag die voor personenauto's bijna altijd nee is.
Bijtelling op winst
Voor de IB-ondernemer werkt bijtelling anders dan voor werknemer. Het bedrag wordt niet bij je loon opgeteld — je hebt geen loon — maar bij je belastbare winst. Concreet: cataloguswaarde €40.000 EV geeft €7.600 bruto bijtelling, dat wordt opgeteld bij je winst en valt onder hetzelfde marginaaltarief als de rest van je winst. Bij €76.817 winst of meer kost het €3.762 netto.
Tegelijk zijn alle autokosten (afschrijving, brandstof, verzekering, mrb, onderhoud) aftrekbaar van je winst, omdat de auto bedrijfsmiddel is. Het netto effect: je vermindert je winst met de werkelijke autokosten en verhoogt 'm met de bijtelling.
De btw-correctie van 2,7 procent
Als je btw bij aanschaf hebt afgetrokken (gangbaar voor nieuwe auto's met btw-factuur), moet je jaarlijks 2,7 procent van de cataloguswaarde inclusief btw en bpm terugbetalen via de laatste btw-aangifte van het jaar. Op €40.000 is dat €1.080 per jaar. Vanaf jaar 6 zakt het naar 1,5 procent.
Voor margeauto's en youngtimers (waar je geen btw kunt aftrekken bij aanschaf) geldt 1,5 procent vanaf jaar 1. Het forfait kan vervangen worden door een sluitende kilometeradministratie maar weinig ZZP'ers houden die bij.
Deze heffing wordt vaak vergeten in de "auto op de zaak"-vergelijking. Voor 8.000 zakelijke km zit hier al €1.080 in waar je geen vergoeding tegenover hebt staan.
KIA-uitsluiting: het advies van je leasemaatschappij klopt vaak niet
Veel financial-lease-aanbieders beloven KIA-aftrek (Kleinschaligheidsinvesteringsaftrek) als verkoopargument. Voor personenauto's geldt KIA niet, tenzij ze bedoeld zijn voor beroepsvervoer (taxi, koerier, lesauto). Een gewone zakelijke personenauto van €40.000 levert €0 KIA op.
Voor bestelauto's geldt KIA wel. Daar kun je tot 28 procent van de investering aftrekken van de winst in jaar 1. Een bestelbus van €30.000 ex btw geeft een KIA-aftrek van €8.400 in jaar 1. Tegen 49,50 procent marginaal €4.158 belastingvoordeel direct.
Voor wie twijfelt tussen lease en kopen: ons artikel Auto van de zaak in 2026: kopen of leasen rekent dit door voor zowel personen- als bestelauto.
De privé-route met km-aftrek
Als alternatief blijf je rijden in een privé-auto en trek je €0,23 per zakelijke kilometer af van je winst. Voor 8.000 zakelijke km is dat €1.840 aftrek. Tegen 36,97 procent marginaal levert dat €680 belastingvoordeel netto. Tegen 49,50 procent €911.
Niet de hele werkelijke kost dekt deze aftrek. Een privé-auto kost gemiddeld €0,30 tot €0,48 per kilometer aan totale kosten (afschrijving + brandstof + verzekering + mrb + onderhoud). De €0,23-aftrek is een tegemoetkoming, geen volledige compensatie.
Het kabinet kondigde in de Voorjaarsnota 2026 aan om met terugwerkende kracht naar €0,25 per kilometer te gaan, in een goedkeurend beleidsbesluit. Wettelijk staat het tarief nog op €0,23. De tool rekent met beide opties.
Wanneer wint welke route?
Drie factoren bepalen het kantelpunt.
Cataloguswaarde. Hoe duurder de auto, hoe meer bijtelling én btw-correctie. Boven €50.000 cataloguswaarde voor een personenauto kantelt het vrijwel altijd richting privé.
Zakelijke kilometers. Bij minder dan 8.000 zakelijke km dekt de km-aftrek weinig en blijven de werkelijke kosten van een privé-auto je grote uitgave. Bij meer dan 20.000 km kantelt het richting privé omdat de aftrek substantieel wordt.
Personenauto of bestelauto. Bestelauto kan in KIA-aftrek, geen bijtelling bij beperkt-privé-verklaring (minder dan 500 km privé/jaar) of bestelauto die niet geschikt is voor privégebruik. Dat kantelt het bij bestelbussen vrijwel altijd richting auto op de zaak.
Reken het uit voor jouw situatie
De tool hieronder rekent beide routes door, inclusief btw-correctie en brandstoftoggle.
Naar de rekentool, voorgeselecteerd voor IB-ondernemer →Andere rollen
Niet ZZP of IB-ondernemer?
- Auto van de zaak voor werknemers — alleen bijtelling, mobiliteitsbudget van werkgever, kilometervergoeding.
- Auto van de zaak voor DGA's — bijtelling als loon, btw-correctie via BV, gebruikelijk loon-interactie.