Voor je in maart de aangifte opent, weet de Belastingdienst al meer dan de helft van wat erin moet komen. Uit zestien databronnen die ze het hele jaar door verzamelen. We lopen ze één voor één door — en laten zien waar fouten zitten en wat jij zelf nog moet toevoegen.
De vooringevulde aangifte (VIA) is sinds 2008 standaard. Je opent de aangifte, klikt door en bevestigt. Voor veel mensen klopt het verhaal grotendeels. Voor wie iets aparts in zijn jaar had — nieuwe baan, scheiding, schenking, eerste huis, BV erbij — klopt er regelmatig iets niet.
De zestien bronnen
| Bron | Wat de Belastingdienst weet |
|---|---|
| Werkgever | Loon, ingehouden loonheffing, bijtelling auto, pensioenpremie |
| UWV | Uitkeringen (WW, ZW, WGA, WIA) |
| SVB | AOW en aanvullende ouderdomsuitkeringen |
| Pensioenfondsen | Pensioenuitkeringen en levenslange lijfrenten |
| Banken (Nederlands) | Saldi spaarrekeningen per 1 jan, rente ontvangen |
| Beleggingsmaatschappijen | Beleggingsdepots, dividenden, koerswaarde |
| Verzekeraars | Lijfrentepolissen, koopsompolissen, lopende kapitaalverzekeringen |
| Kadaster | Bezit eigen woning, hypotheek-vermeldingen (niet de stand) |
| Hypotheekverstrekkers | Hypotheekrente, hypotheek-saldo per 1 jan |
| Zorgverzekeraars | Geen direct, maar via Belastingplan-koppelingen |
| Studiefinanciering (DUO) | Lening-saldi, ingehouden bedragen |
| BRP | Burgerlijke staat, adres, kinderen, fiscaal partnerschap |
| RDW | Voertuigbezit (voor MRB en bijtelling) |
| Notarissen | Erfenissen, schenkingen ≥ vrijstelling, overdracht onroerend goed |
| Andere overheden | Toeslagen, subsidies, schenkingen aan ANBI's |
| Internationale uitwisseling (CRS) | Buitenlandse bank- en beleggingsrekeningen |
Waar het regelmatig fout gaat
Eerste huis gekocht. Het kadaster meldt de aankoop, maar niet de aankoopkosten. Notariskosten voor de hypotheekakte, advieskosten, eenmalige NHG-premie — allemaal aftrekbaar, geen ervan vooringevuld. Voor wie het niet zelf opvoert, gaat een paar duizend euro verloren.
Hypotheek overgesloten. Boeterente, nieuwe advieskosten, nieuwe notariskosten — niet vooringevuld. Ook hier een paar duizend euro die je zelf moet toevoegen.
Buitenlandse rekeningen. Via CRS (Common Reporting Standard) wisselt Nederland gegevens uit met ruim 100 landen, dus de Belastingdienst weet vaak dat je een rekening hebt — maar niet altijd het volledige saldo of de bewegingen. Wie verzuimt op te geven, wordt over een paar jaar gebeld voor een toelichting.
Cryptovaluta. Op de meeste crypto-exchanges zit Nederland nog niet op gegevenswisseling. De Belastingdienst weet vaak níet wat je hebt. Maar de wettelijke plicht om Box 3-vermogen op te geven blijft staan. Wie het niet opgeeft en later wordt gecontroleerd, betaalt naheffing plus boete.
Partneralimentatie. De Belastingdienst weet dat je gescheiden bent, maar niet dat en hoeveel je maandelijks overmaakt. Volledige aftrek mogelijk, maar alleen als jij het zelf invult. Voor een betaler met € 18.000 per jaar alimentatie en marginaaltarief 49,5% is dat ongeveer € 8.910 teruggave per jaar.
Vrijwilligersuren. Geen registratie, geen vooringevuld. Wie veertig uur per maand vrijwilligert voor een ANBI en zou recht hebben gehad op vergoeding, mag dat aftrekken als gift. Maximaal € 5,50 per uur. Vaak gaat het om een kleine € 2.500 per jaar.
Specifieke zorgkosten. De Belastingdienst weet níet welke kosten je daadwerkelijk hebt gemaakt. Voor wie boven de inkomensafhankelijke drempel uitkomt, kan dat honderden euro's teruggave betekenen.
Hoe je weet wat ze hebben
Voor je de aangifte invult, kun je in Mijn Belastingdienst onder "Mijn gegevens" zien welke informatie er over je is binnengekomen. Bij elke regel staat de bron en de datum waarop hij geleverd is.
Controleer met name:
- Of de loongegevens kloppen, vooral als je in dat jaar van baan bent gewisseld.
- Of de bankgegevens compleet zijn — partner-rekeningen, beleggingsdepots, buitenlandse rekeningen.
- Of de hypotheek-stand op 1 januari klopt — soms staat er nog de oude stand vermeld.
Wat je sowieso zelf moet toevoegen
- Partneralimentatie (betaald)
- Periodieke giften aan ANBI's
- Specifieke zorgkosten boven de drempel
- Vrijwilligersvergoedingen die je hebt afgezien
- Lijfrentepremies (worden door verzekeraars wel gemeld, maar lijfrenteruimteberekening is jouw verantwoordelijkheid)
- Box 3-vermogen dat niet bij Nederlandse banken zit (crypto, buitenlands, vorderingen)
- Aftrek van eenmalige hypotheekkosten (eerste keer of bij oversluiten)
- Verliesverrekening uit voorgaande jaren
- Restschuldrente na verkoop oude woning
Voor een lijst met negen veelgemiste aftrekposten en wat ze opleveren, zie de aftrekposten die de meeste Nederlanders vergeten.
De vooringevulde aangifte is een uitgangspunt, geen eindpunt. Voor wie er klakkeloos op klikt, gaat structureel geld verloren. Voor wie er kritisch op kijkt, levert een halfuurtje extra werk al snel honderden tot duizenden euro's op.
Bronnen: Belastingdienst over de vooringevulde aangifte, OECD CRS. Deze tekst is uitleg, geen advies.
Reken jouw situatie door op de rekentools. Eerlijk, gratis, met de cijfers van 2026.